Pratite nas!

Magazin

Misterija TAŠMAJDANSKE PEĆINE

Objavljeno

-

Foto: Pixabay.com
Tašmajdanska pećina koja se nalazi na lokaciji na kojoj se milionima godina prostiralo Panonsko more, a danas je to centar grada, je biser turističke atrakcije Beograda koja zbog svoje neuređenosti i nebezbednosti za posetioce nije otvorena svakodnevno. Retki su dani (kao npr. Dani evropske baštine ili Dani Beograda) kada običan građanin može da poseti i obiđe ovu nesvakodnevnu pojavu u srcu grada.  Više od poslednje dve decenije ovo blago glavnog grada – odakle je Karađorđe vodio konjanike na turske osvajače, a srpski narod za vreme ratova spasavao glavu – bilo je pod ključem. Prirodnom pećinom i dvema prostorijama kamenoloma upravljalo je JP „Javna skloništa”, odnosno Republika Srbija, ali je nedavnom odlukom Skupštine grada ovaj prostor narednih 20 godina dat na korišćenje JP „Beogradska tvrđava”.

Ambijent same pećine, osim hladnoće i tame koju uporno čuva, oslikava zapuštenost i nedostatak električne energije koja je tu nekada postolaja. Obavezan pribor koji morate imati kod sebe je baterijska lampa koja svojim snopom svetla osvetljava i dočarava prizor zapuštenih stepenica, teških metalnih vrata, betonskih zidova, isečenih kablova…

Istorijat Tašmajdanske pećine

Sama pećina se sastoji od 3 celine. Prirodna pećina stara između 6 i 8 miliona godina prva je celina. Druga je kamenolom iz koga su Rimljani vadili kamen da bi napravili vodovod. Treća celina služila je kao skrovište još u vreme Turaka i tokom Prvog svetskog rata, a za vreme Drugog svetskog rata bila je nemačka baza i rezervno komandno mesto.

Jedan deo pećine koji nosi naziv „Lerova pećina“ nastao je kada su Nemci 1941. godine deo pećine pretvoriliu rezervni komandni centar. I dalje je u dobrom stanju.

Projekat nemačkog komandnog centra osmislio je arhitekta i zarobljenik Čeh Jakov Bezlaj.Ceo podzemni objekat bio je urađen tako da je mogao da izdrži hemijski i biološki udar. Imao je sistem za ventilaciju, agregat za struju, telefon, lift i bio prilagođen za život oko 600 oficira i vojnika. Iz tih vremena ostali su samo metalni plafoni.

Iz „Lerove pećine“ (po komadantu Aleksandru fon Leru) betonskim hodnicima ulazi se u prostorije za boravak vojnika. Neki od hodnika su posle Drugog svetskog rata zazidani zbog bezbednosti jer se strahovalo da su minirani.

U prirodnoj pećini smeštenoj ispod restorana „Šansa”, nasred pećine leži ogroman komad stene koji se odvalio 1966. godine. Tom prilikom u rupu je propala jedna devojčica i poginula. U pitanju je pećina koja je mogla svojevremeno da primi oko 150 volovskih kola sa hranom. Ako poredite sa parking mestima ispadne čak oko 600 kola. To je bilo sklonište za stanovništvo za vreme sukoba između Turaka i Srba, ali i u doba Prvog srpskog ustanka.

Izgradnjom Sportskog centra „Tašmajdan”, veliki deo šuta, ali i kostiju sa nekadašnjeg groblja, bačen je u tu pećinu, tako da je veličina prostorije znatno smanjena.

U kamenolomu Tašmajdanske pećine i dalje su prisutni tragovi pijuka i udubljenja. Po turskim nazivima majdan i taš – rudnik i kamen – ovaj deo Beograda je i dobio ime. Arheolozi tvrde da se početkom 18. veka, za vreme Austrijanaca, iz kamenoloma koji se najverovatnije protezao do današnjih tramvajskih šina u Ulici 27. marta, vadio kamen za izgradnju Beogradske tvrđave i kaldrmisanje ulica.

Posle Drugog svetskog rata u pećinama i na prostoru gde je sada Sportski centar „Tašmajdan” bila je, može se reći, fabrika leda koja je snabdevala sve gradske kafane.

ZANIMLJIVO

Tašmajdansku pećinu naučnici zovu šalitrena jer se nekada tu kopala šalitra, dodatak za proizvodnju baruta. Izuzetnu imovinsku korist imao je i Ilija Milosavljević Kolarac koji je trgovao šalitrom.

Takođe, ispred ulaza u Tašmajdansku pećinu iz Aberdareve ulice devedesetih godina postojao je kafić „Kremenkova kuća”, koji je držao naš muzičar i kompozitor Oliver Mandić. To je bilo mesto dešavanja raznih koncerata i izložbi.

Lajkujte nas na Facebooku!

Popularno