Pratite nas!

Magazin

Šta sve treba da znate o Sabornoj crkvi!

Objavljeno

-

Foto:bgd365
Saborna crkva Svetog arhanđela Mihaila – zbog blizine Beogradske tvrđave, vekovima svedok ratova, borbi i razaranja, u kojima je i ona sama više puta skravljena, paljena, pokradena. Istorijski „svetionik“ koji je putnicima koji plove rekama, svojim zvonikom koji se izdvaja među krovovima Beograda, signalizirao da su stigli na pravo mesto i da treba da pristanu u ovu luku.

Saborna crkva je podignuta na temeljima stare crkve, hrama Svetih Arhistratiga. Vekovna komešanja na ovim prostorima i smena tursko-austrijske vlasti negativno je uticala na srpske svetinje, koje su redom rušene pa obnavljane, i tako više puta. Ipak, Saborna crkva se, na temeljima stare crkve ustoličila 1837. godine kada je započela gradnja. Po nalogu kneza Miloša Obrenovića Saborna crkva je posvećena njegovoj krsnoj slavi arhanđelu Mihajlu.

Saborna crkva u Beogradu spada među najveće crkvene građevine podignute u Kneževini Srbiji. Građena je u stilu klasicizma sa elementima kasnog baroka. Crkva ima oblik izdužene pravougaone osnove sa pripratom i visokim zvonikom na zapadnom delu i prostranim naosom i polukružnom oltarskom apsidom na istočnoj strani. Razmere crkve su dužine 45 metara i širine 19,6 metara.

Unutrašnjost Saborne crkve krasi veličanstveni duborezni pozlaćeni ikonostas koji je izradio vajar Dimitrije Petrović, a njeni zidovi oslikani su u slobodnijem romantičarskom stilu koji je posebno izražen u koloritu, znalačkom korišćenju efekata svetlo-tamno i u naglašavaju dramatike samih prizora.

Ikonostas Saborne crkve, Foto: wikipedia.org, Autor: Djordje Stakić

GROBNICE

U samoj crkvi nalazi se grobnica kneza Miloša Obrenovića i njegovog sina Mihaila Obrenović. Pored članova dinastijske porodice, u Sabornoj crkvi nalaze se grobnice Mitropolita MihailaMitropolita InokentijaPatrijarha Gavrila i Vikentija. U crkvenoj porti, ispred glavnog portala nalaze se grobovi dva srpska velikana – Vuka Stefanovića Karadžića i Dositeja Obradovića.

RIZNICA

Posebno bogatstvo koje na svojstven način odražava viševekovnu prošlost ovog hrama čini riznica Saborne crkve. Iako su mnoga ratna razaranja, pljačke i požari umnogome osiromašili njenu riznicu, ona danas sa predmetima koje su joj darovali vladari i episkopi, čini jedinstvenu celinu velike vrednosti i značaja.

Istorijski i umetnički najvredniji primerci iz riznice Saborne crkve su: krst kir Veniamina Hartofilaksakivot proigumana Longina Mileševcakrst kir Nikole i Zoje  kao i drugi umetnički predmeti koji su dobijeni od vladara, episkopa i drugih darodavaca.

HOR

Pri Sabornoj crkvi 1853. godine osnovano je Prvo beogradsko pevačko društvo, koje je i danas aktivno. Ovim horom dirigovali su značajni kompozitori srpske muzike, poput Josifa Marinkovića, Stevana Mokranjca, Kornelija Stankovića i drugih.

MOŠTI

U Sabornoj Crkvi danas se čuvaju mošti: Svetog i pravednog kneza Stefana Štiljanovića, deo moštiju Svetog kneza Lazara i čestice moštiju Svetog Jovana Šangajskog i Sanfranciskanskog.

Foto: wikipedia.org, Autor: Djordje Stakić

Zanimljivo

Danas se u zvoniku Vaznesenjske crkve među pet zvona različite veličine i porekla nalazi i zvono stare Saborne crkve, koje se 15. februara 1830. godine oglasilo prvi put, kada je Kneževina Srbija dobila autonomiju.

Osim značajnog crkvenog zdanja ona predstavlja i važan istorijski spomenik. Saborna crkva kao nepokretno kulturno dobro ima status spomenika kulture od izuzetnog značaja, odlukom iz 1979. godine.

Izvor: saborna-crkva.com, wikipedia.org

Lajkujte nas na Facebooku!

Ostavite komentar

Morate biti prijavljeni da biste ostavili komentar Login

Vaš komentar

Popularno